Lezing over orkanen

Lezing over orkanen

Op woensdag 20 december 2017 zal dr. ir. Ad Stoffelen van het KNMI een lezing geven met de titel “hoe hard waait het precies in een orkaan: metingen met sondes, vliegtuigen en satellieten”.

Het Atlantische orkaanseizoen was dit jaar ongekend zwaar. Met name de orkanen Harvey en Irma hebben zware verwoestingen aangericht, en op een gegeven moment waren er zelfs drie krachtige orkanen tegelijk actief. Maar hoe weten we nu hoe hard het waait in een orkaan?

Storm, zware storm en orkaankracht worden normaal bepaald aan de hand van metingen op 10 meter hoogte. Maar welke meter overleeft dat? En hoe meet je orkaanwind boven zee tussen de golven? Orkaanwaarschuwingen zijn gebaseerd op weermetingen en weermodellen en deze moeten onderling op elkaar afgestemd zijn. Wind boven zee wordt gemeten met behulp van radars aan boord van satellieten en deze worden, ook voor extreme condities, vergeleken met referentiemetingen. Dit zijn metingen op enkele windmasten wereldwijd, boeien, maar ook metingen vanuit vliegtuigen. Ad Stoffelen heeft met de Amerikaanse hurricane hunters orkanen opgezocht om Europese satellietinstrumenten te ijken. Vanuit de speciaal toegeruste vliegtuigen worden windmetingen verricht op hoogte en nabij het oppervlak.

In de lezing gaat de spreker in op de satellietmetingen, de orkaanvluchten en de vergelijking en ijking van de diverse  metingen. Ad Stoffelen is werkzaam bij het KNMI, en al jarenlang expert op het gebied van meten van windsnelheid, een onderwerp waar hij in 1998 ook op is gepromoveerd. Hij vertelt regelmatig over orkanen en andere meteorologische onderwerpen op TV (bijv. RTL Nieuws), op de radio (Radio 1) en in kranten (Volkskrant, Trouw).

De lezing vindt plaats in Sociaal Cultureel centrum “De Biechten“, Vincent van Goghlaan 1, 5246 GA Hintham (gemeente ‘s-Hertogenbosch). Lezingen beginnen om 20:00 en eindigen meestal rond 22:15. De entree volwassenen is €7,50 en voor jongeren tot 16 jaar €3,00.

Lezing over Christiaan Huygens en de sterrenkunde

Lezing over Christiaan Huygens en de sterrenkunde

Op woensdag 15 november zal Dr. Rob van Gent van de Universiteit Utrecht een lezing geven over Christiaan Huygens en de sterrenkunde.

De veelzijdige wetenschapper Christiaan Huygens hield zich met vele zaken bezig, zoals wiskunde, mechanica, optica, instrumenten, klokken, kijkers en sterrenkunde. Vooral zijn sterrenkundige ontdekkingen en publicaties verschaften hem veel roem in zijn tijd en ook nu nog weten velen dat hij als eerste de juiste verklaring gaf voor de mysterieuze aanhangsels die met de eerste telescopen bij de planeet Saturnus werden waargenomen.

In deze lezing worden de sterrenkundige waarnemingen, denkbeelden en publicaties van Christiaan Huygens uitgelicht. Christiaan Huygens interesseerde zich voor alle aspecten van de sterrenkunde en droeg ook actief bij aan het ontwikkeling van de telescoop. Hiermee ontdekte hij de helderste begeleider en het ringenstelsel van Saturnus en poogde hij de afmetingen en fysische gesteldheid van de overige leden van ons planetenstelsel te bepalen. Veel later in zijn leven zou hij deze gegevens voor een lekenpubliek bewerken in zijn Cosmotheoros, zijn postuum gepubliceerde werk over de bewoonbaarheid van de hemellichamen dat vele 18de-eeuwse denkers en wetenschappers heeft beïnvloedt.

Maar Christiaan Huygens was niet alleen in sterrenkundige speculaties geïnteresseerd maar ook in de meer praktische toepassingen hiervan. Samen met zijn oudere broer Constantijn Huygens Jr. ontwierp en maakte hij steeds grotere en betere telescopen en samen met Haagse en Parijse klokkenmakers ontwikkelde hij het slingeruurwerk. Met zijn verbeterde klok kon de tijd veel nauwkeuriger dan voorheen bepaald worden en Christiaan Huygens hoopte hiermee ook een oplossing te kunnen geven voor het probleem van de lengtebepaling op zee.

De spreker Rob van Gent werkt voor het Mathematisch Instituut in Utrecht waar hij onderzoek doet naar de geschiedenis van de toegepaste wiskunde en de sterrenkunde.

De lezing vindt plaats in Sociaal Cultureel centrum “De Biechten“, Vincent van Goghlaan 1, 5246 GA Hintham (gemeente ‘s-Hertogenbosch). Lezingen beginnen om 20:00 en eindigen meestal rond 22:15. De entree volwassenen is €7,50 en voor jongeren tot 16 jaar €3,00.

Galaxis bij de Nacht van de Nacht op Haanwijk

Galaxis bij de Nacht van de Nacht op Haanwijk

Op zaterdagavond 28 oktober vindt de Nacht van de Nacht plaats. Op landgoed Haanwijk in Sint-Michielsgestel zal Brabants Landschap in samenwerking met Natuurgroep Gestel een boswandeling organiseren. Diverse leden van Halley en Galaxis zullen ook met telescopen aanwezig zijn om bezoekers kennis te laten maken met de sterrenhemel.

Dit zal plaatsvinden op Landgoed Haanwijk, Haanwijk 4a, Sint-Michielsgestel (kaart), om 20:00. Voor meer informatie zie http://www.nachtvandenacht.nl/activiteiten/boswandeling-met-natuurgids-op-haanwijk.

Lezing over quantummechanica in de sterrenkunde

Lezing over quantummechanica in de sterrenkunde

Op woensdag 18 oktober zal Drs. Robert de Jong een lezing geven met de titel “quantummechanica toegepast in de sterrenkunde”.

De meeste natuurverschijnselen om ons heen voldoen aan bekende verwachtingspatronen. Als je een krijtje los laat, valt hij op de grond. We weten uit ervaring hoe lang het duurt voor het op de grond valt. Een krijtje is groot in vergelijking met de wereld van de elementaire deeltjes. Elke mogelijke vorm van gevoel bij gebeurtenissen verdwijnen dan als sneeuw voor de zon.

Elementaire deeltjes kunnen, uit het niets, spontaan ontstaan en verdwijnen. Ook kunnen ze door schijnbaar ondoordringbare muren. Voor een wetenschapper is het ook moeilijk te aanvaarden dat deze microscopische wereld niet deterministisch is: Als je hetzelfde experiment twee keer doet dan is het resultaat niet hetzelfde. Dat wil je toch niet als wetenschapper? Experimentele resultaten zijn niet reproduceerbaar. Hierdoor kan een wetenschapper nooit objectief meten. Om toch zo helder mogelijk een uitspraak te kunnen doen over het gedrag van deze deeltjeswereld, is de quantummechanica het beste hulpmiddel. De filosofie achter die quantummechanica wordt aan de hand van eenvoudige gedachten experimenten duidelijk gemaakt. Ook in de sterrenkunde, waar het vooral om grote hemelobjecten gaat, speelt de quantummechanica een grote rol. Zonder het gereedschap van de quantummechanica blijven diverse verschijnselen boven ons hoofd onverklaarbaar.

Zet alle fundamenten van de natuurkunde overboord en ervaar de praktijk van de meest fascinerende theorie over de natuur. Overwin de psychologische barrière. Accepteer dat er gebeurtenissen in de natuur plaatsvinden die we nooit met ons gezonde verstand zullen begrijpen. De quantummechanica leert minder waarde te hechten aan het gezonde verstand en meer waarde te hechten aan experimenteren op basis van wat de wiskunde voorschrijft. Niet ‘zien is geloven’ telt, maar ‘Meten is weten’. Zien kun je het namelijk niet.

Robert de Jong studeerde sterrenkunde in Utrecht, en is mede-oprichter en oud-voorzitter van sterrenvereniging Astra Alteria.

De lezing vindt plaats op woensdag 18 oktober 2017 in Sociaal Cultureel centrum “De Biechten“, Vincent van Goghlaan 1, 5246 GA Hintham (gemeente ‘s-Hertogenbosch). Het begint om 20:00 en we eindigen meestal rond 22:15. De entree voor volwassenen is €6,00 en voor jongeren tot 16 jaar €3,00.

KNVWS Symposium “Klimaat op aardachtige planeten”

KNVWS Symposium “Klimaat op aardachtige planeten”

Op 21 oktober aanstaande organiseert de KNVWS een erg interessant symposium in Amsterdam getiteld “Klimaat op aardachtige planeten”:

Aardachtige planeten vinden geldt soms al als de ‘heilige graal’ van het onderzoek naar exoplaneten – planeten bij andere sterren dan de zon. Maar de basisinformatie als massa, afmeting, en omlooptijd zegt nog niet zo veel. Meer interessant is om iets te kunnen zeggen over de omstandigheden op die planeten. Is hun weer- en klimaatsysteem misschien geschikt voor het ontstaan en in stand houden van leven?

Wie zich aanmeldt vóór 14 oktober krijgt €10 korting op de entreeprijs. Voor leden van KNVWS-lid-organisaties zoals Galaxis is de entreeprijs dan slechts €20, inclusief lunch.

Voor meer informatie en aanmelden, zie http://sterrenkunde.nl/knvws/symposium